السيد محمد حسين الطهراني
61
معاد شناسى (فارسى)
و بعضى طرق زمينى را هفت و طرق آسمانى را هفت دانسته و مراد از ارْضَين سَبْع را حجابهاى ظلمانى و مراد از سمواتِ سَبْع را حجابهاى ملكوتى و نورانى دانستهاند . و بعضى مجموع را هفت عالم حسّو مثالو عقلو سرّ ، و سرّ مُسْتَسِّر ، و سرّ مُقنَّعٌ بالسّرّو ذات دانستهاند و در روايات نيز به هفت حجاب وارد شده است . و بعضى عوالم را ده عالم شمردهاند چنان كه در روايت عبد العزيز قراطيسى ، حضرت صادق عليه السّلام به او ميفرمايند : ايمان داراى ده مرتبه است مانند نردبان ده پلّه ؛ و نيز در روايت وارد است كه سلمان فارسى هر ده درجه از ايمان را دارا بود . و مرحوم خواجه نصير الدّين طوسى در « أوصاف الأشراف » منازل را به شش مرحله تقسيم نموده و پنج مرحله نخستين را هر يك به شش قسمت توزيع نموده و با منزل آخر كه فقط براى آن يك مرحله ذكر كرده است مجموعاً عوالم را منتهى به سى و يك عالم نموده است . و بعضى حجابها را هفتاد حجاب دانستهاند چنانچه مجلسى رضوان الله عليه از « كشف اليقين » با إسناد خود از رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم روايت كرده است كه دربارهء معراج آن حضرت ميفرمايد - تا ميرسد به آنكه ميفرمايد : فَتَقَدَّمْتُ فَكُشِفَ لِى عَنْ سَبْعِينَ حِجَاباً . « 1 » و بعضى منازل را يكصد عدد شمردهاند ؛ چنان كه خواجه عبد الله انصارى در « منازل السّائرين ، » منازل را به ده عدد ، و هر يك را به ده
--> ( 1 ) « بحار » طبع كمپانى ج 6 ، ص 394 .